Citaten over Registers en Indexen

 

 

Citaat 1

“O ja, mijn naam. Ik heb eigenlijk geen naam, net als de toovenaar bij Andersen. In het register sta ik als Johan, maar alleen enkele verre neven en nichten noemen mij zoo. Heel vroeg hebben zij mij Han genoemd, maar dat erken ik eigenlijk ook maar half. Mijn naam zit er maar heel los op. Ik teken altijd maar met een voorletter. H.”

H. Huizinga, geciteerd door F. Kools, Trouw 6 december 1996

 

 

Citaat 2    

“Wie wil weten wat nasaleren is, kan het naslaan in 'Een klein ABC'. Het grootste deel van het boek is echter niet alfabetisch gerangschikt, wat het ontbreken van een register tot een groot gemis maakt.”

P. Luttikhuis in boekbespreking van A. Reinders - Sesam Atlas van de Zangkunst, NRC Handelsblad 14 januari 1994

 

Citaat 3

“Register van eigennamen in Kuifje. Mozgovine ontleedde elk stripplaatje, zette alles en iedereen met een naam alfabetisch op rij. De Nederlandse vertaling houdt overigens de alfabetische volgorde aan van de oorspronkelijke Franse namen. Dat maakt het zoeken een iets ingrijpender bezigheid. Zeker voor iemand die niet weet dat de brekebenen Jansen en Janssen in het Frans door het leven gaan als het duo Dupont en Dupond.”

D. Okker in boekbespreking van C. Mozgovine - van Abdallah tot Zorrino, Het Parool 16 maart 1994

 

Citaat 4

“En dan nog iets: de Franse revolutie vond niet plaats in 1798. En waarom is dat mooie uitgebreide register in de Nederlandse uitgave bekort tot een namenregister?”

E. Brassem in boekbespreking van B. Davidson - Afrika en de vloek van de natie-staat, Trouw 26 maart 1994

 

Citaat 5

“Het is een wijd verbreid Nederlands euvel: te veel non-fictieboeken ontberen een register. En hebben ze er wel een, dan biedt het slechts een kale opsomming van paginanummers.
Engelse uitgevers komen afnemers die een boek meer dan eens raadplegen, royaler tegemoet. Een voorbeeld uit vele. Wie half vergeten is, wat de historicus A.J.P. Taylor ook al weer voor bijzonders was opgevallen aan George V, hoeft in Taylors 'English History 1914-1945' niet lang te zoeken. Het register van personen en zaken verstrekt niet alleen paginacijfers, maar onthult ook, op welke bladzijde(n) welk aspect van hun geschiedenis wordt belicht. Zo vind je in een oogwenk de voetnoot terug die vermeldt dat in de broeken van George de vouw aan de zijkanten zat, niet aan de voor- en achterzijde.”

J. de Berg, Trouw 22 juli 1994

 

Citaat 6

“Het naamregister is uitermate gebrekkig overgenomen (zonder trefwoorden, en instellingen als musea en galeries zijn weggelaten, evenals een aantal personen) en het notenapparaat heeft hetzelfde lot ondergaan.”

P. Kottman over Nederlandse vertaling van P. Morrisroe - Mapplethorpe. A Biography, NRC Handelsblad 13 oktober 1995

 

Citaat 7

“Velen, onder wie ook belastingadviseurs, zullen bij fiscale vragen en problemen de gidsen raadplegen via de registers daarin. Die registers zijn eigenlijk het belangrijkst. Op dit punt wint Elsevier van Kluwer: 21 pagina's regen 16 1/3. Maar feilloos is het register van Elsevier niet. Zijn de kosten van yoga-lessen aftrekbaar? De Elseviergids verwijst in zijn register naar pagina 173 punt 3. Maar pagina 173 kent geen punt 3. Pagina 174 wel. Daarin komen de woorden yoga-lessen echter niet voor. Uit de tekst valt af te leiden dat de schrijvers bedoelen te zeggen dat een poging dergelijke kosten af te trekken, zal mislukken.”

Th. Vreugdenhil, bespreking van verschillende belastinggidsen in NRC Handelsblad, 27 februari 1997

 

 

Citaat 8

“Voor wie pijlsnel iets wil opzoeken, zijn de echte trefwoordenregisters een uitkomst. Die zijn er in alle zes talen apart. Wie dus ergens in zijn achterhoofd weet dat 'spiritus' in het Latijnse equivalent voor 'De letter doodt, maar de geest maakt levend' moet staan en de exacte tekst wil weten, vindt in het Latijnse register in een oogopslag de verwijzing naar nr 480: 'Littera enim occidit, spiritus autem vivicat'.”

L. Smit in boekbespreking van H.L. Cox - Spreekwoordenboek in zes talen, Trouw 30 januari 1993

 

Citaat 9

“Vanaf bladzij 716 wordt het boek met terugwerkende kracht een etymologisch woordenboek doordat het een compleet register bevat van de ervoor behandelde leenwoorden, één keer alfabetisch geordend (blz. 716-826), en nog eens per taal van herkomst (827-915). Wie wil weten of spiegelei een leenwoord is, vindt op blz. 808: spiegelei (vert. van Frans oeuf au miroir) plus een verwijzing naar blz. 596 in de hoofdtekst alwaar het woord wordt behandeld in de paragraaf 'meerwoordvertalingen' in het hoofdstuk over vertaalde ontleningen. Daar pik je dan en passant op dat wel zeker van bien sûr zou komen en welkom van bienvenue (waarom eigenlijk niet van wilkommen of welcome?). Een ruwe schatting leert dat er in het alfabetisch register zo'n 120 woorden per bladzijde staan, wat het aantal besproken woorden op ongeveer 12.000 brengt. Een indrukwekkende prestatie.”

H.J. Verkuyl in boekbespreking van N. van der Sijs - Leenwoordenboek, NRC Handelsblad 8 juni 1996

 

 

Citaat 10

"Register, onzinnig, op ingrediënt, niet op gerecht: tientallen verwijzingen naar rijstwijn en zetmeel"

A. de Boer in boekbespreking van M. Declerq - Wokken met Ming, de Volkskrant 14 juni 2003

 

 

Citaat 11

"De vlakke epiloog voegt niets toe. In plaats daarvan kan een zakenindex komen, onmisbaar naast de wel opgenomen index op personen"

J. van der Vaart in boekbespreking van J. Smit - Het Drama Ahold, NRC Handelsblad 27 februari 2004

 

 

Citaat 12

"Kijk, laatst vond ik in Frankrijk dit boekje, Le Cuinsinier Roial et Bourgeois, uit 1691. Héél zeldzaam. Omdat het register ontbrak, kreeg ik het voor 200 euro mee; anders had het me minstens het tienvoudige gekost. Hierin staat volgens mij het allereerste recept voor een kroket."

Johannes van Dam in interview in Volkskrant Magazine, 27 november 2004

 

 

 

Citaat 13

"Drie registers maken de schimpnamen toegankelijker: een met plaatsnamen, een met scheldnamen en een retrograad register. Helaas geven de laatste twee registers geen paginaverwijzingen."

NBD/Biblion, geciteerd op webpagina van Bruna over: Groot Schimpnamenboek van Nederland

 

 

Citaat 14

"Het maken van een goed register (wordt) door velen meer als een kunst (-) beschouwd dan als een kunde."

H. Magrijn in: Woordsystemen: theorie en praktijk van thesauri en trefwoordsystemen. NBD Biblion Publishers, 2000, p. 165.

 

 

 

Citaat 15

"Het ideale register bestaat niet. Een indexeerder kan alleen een zo optimaal mogelijk register samenstellen. Bij het indexeerproces moet hij een groot aantal keuzes maken: over algemene zaken zoals de diepgang van het register en de opmaak, maar ook op woordniveau over ieder opgenomen trefwoord of verwijzing. Met het doel voor ogen (het zo goed mogelijk ontsluiten van de tekst voor de doelgroep) volgt de indexeerder zijn intuïtie. Algemene ontwikkeling, creativiteit en 'common sense' spelen een grote rol".

M. de Koning in: "Eureka! Handleiding voor het samenstellen van registers" (Samsom, 1999). p. 145

 

Vorige / Startpagina